Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Μπάτσος: Aπό πού προέρχεται η λέξη, τι σήμαινε στα ρεμπέτικα τραγούδια

Μπάτσος: Aπό πού προέρχεται η λέξη, τι σήμαινε στα ρεμπέτικα τραγούδια
Η μαγεία της ελληνικής γλώσσας δεν κρύβεται μόνο στη γλώσσα της διανόησης, αλλά και στη γλώσσα των απλών ανθρώπων, όπως καταγράφονται στη λαϊκή τραγουδοποιία, είτε είναι ανώνυμη (δημοτικά τραγούδια), είτε επώνυμη (λαϊκά τραγούδια).

Μελετώντας τα ρεμπέτικα τραγούδια της δεκαετίας του 1930, θα ακούσετε σπάνια τη λέξη μπάτσος.

Η λέξη προέρχεται από το τουρκικό baç (αστυνόμος, φοροεισπράκτορας), την οποία χρησιμοποιούσαν πάντα με υποτιμητική χροιά, ενώ αρχικά δήλωνε τον Τούρκο φοροεισπράκτορα που έπαιρνε αυθαίρετα και διά της βίας χαράτσια από τους υπηκόους.

Η λέξη μπάτσος αναφέρεται, μάλλον, για πρώτη φορά στο τραγούδι «Τούτοι οι Μπάτσοι που Ήρθαν Τώρα», το οποίο είναι ηχογραφημένο το 1928 στη Νέα Υόρκη από τον Γιαννάκη Ιωαννίδη και στο μπουζούκι τον Μανώλη Καραπιπέρη.

Υπάρχει και ένα άλλο τραγούδι, αρκετά πιο αθυρόστομο, και με την πασίγνωστη κατάληξη «μάγκες, πιάστε τα γιοφύρια...». Από τα παραπάνω συνάδει ότι ο μπάτσος δεν συνδέεται άμεσα με τον χωροφύλακα, γι' αυτό και το «μπάτσοι και χωροφυλάκοι», έχοντας –ίσως– πιο παρακρατική έννοια.

Το 1934 η λέξη μπάτσος αναφέρεται και στο τραγούδι με τίτλο «Μάγκες» του Μπάτη (αναφέρεται ως ερμηνευτής του τραγουδιού, αλλά στην πραγματικότητα τραγουδά ο Παγιουμτζής). Πρόκειται, στην πλειοψηφία τους, για παλιά μουρμούρικα δίστιχα της φυλακής.
 E-Radio.gr Daily 

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Σε αυτό το χωριό, οι κάτοικοι δεν έχουν αυτοκίνητα αλλά μόνο βάρκες

  Ένα παραμυθένιο σκηνικό στην Ολλανδία, κοντά στο Άμστερνταμ Το αποκαλούν και «Βενετία του Βορρά» και, ρίχνοντας μια ματιά στις απίθανες εικόνες που έρχονται από το παραμυθένιο αυτό μέρος, καταλαβαίνουμε γιατί του έχουν αποδώσει αυτόν τον χαρακτηρισμό. Ο λόγος για το πανέμορφο χωριό  Giethoorn  της  Ολλανδίας , ένα μέρος που μαγεύει τον επισκέπτη και, αν ταξιδέψετε στο Άμστερνταμ, αξίζει να το επισκεφτείτε από κοντά, αν έχετε χρόνο στη διάθεσή σας. Εξάλλου, το Giethoorn απέχει δύο ώρες με το τρένο από την ολλανδική πρωτεύουσα. Ανήκει στην επαρχία Overijssel και είναι ένα καταπράσινο χωριουδάκι που διασχίζεται από μικρά ποτάμια, ενώ οι βάρκες είναι το μοναδικό μεταφορικό μέσο με το οποίο μπορείς να κινηθείς στο χωριό, αν εξαιρέσεις τις ξύλινες γεφυρούλες. Αντί για δρόμους, το Giethoorn έχει κανάλια, τα οποία αγγίζουν έως και τα 8 χιλιόμετρα σε μήκος. Οι μετακινήσεις των κατοίκων γίνονται αποκλειστικά με βάρκες και το κάθε σπίτι διαθέτει τη δική του. Και για το τέλος,...

Σε βάθος 100 μέτρων στα σύνορα Αλβανίας - Ελλάδας οι επιστήμονες ανακάλυψαν κολοσσιαία θερμική λίμνη

  Η «Λίμνη Νευρών» εντοπίστηκε τον Φεβρουάριο του 2025 από ομάδα Τσέχων σπηλαιολόγων. Σε μία ορεινή κοιλάδα στα σύνορα Αλβανίας-Ελλάδας, 8,5 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Κόνιτσας αναδύεται ατμός σαν από μία φωτιά που σιγοσβήνει, αλλά κανείς δεν μπορoύσε να φανταστεί την προέλευσή του, τουλάχιστον μέχρι πριν από έναν χρόνο. Σε βάθος μεγαλύτερο από 100 μέτρα, οι ερευνητές έχουν επιβεβαιώσει την ύπαρξη μιας τεράστιας θερμικής λίμνης στο βάθος ενός συστήματος βαθιών σπηλαίων, η οποία θεωρείται σήμερα ως η μεγαλύτερη γνωστή υπόγεια θερμική λίμνη. Η λίμνη, που ονομάζεται «Λίμνη Νευρών», βρίσκεται περίπου 127 μέτρα κάτω από το σπήλαιο Atmos στην περιοχή Vromoner. Εντοπίστηκε τον Φεβρουάριο του 2025, ενώ οι έρευνες είχαν ξεκινήσει το 2021, όταν μια ομάδα Τσέχων σπηλαιολόγων με επικεφαλής τον Marek Audy διέκρινε μια έντονη στήλη ατμού να υψώνεται από τον λόφο. Ο Audy περιγράφει τις πρώτες στιγμές μέσα στη σπηλιά: «Όταν μπήκαμε για πρώτη φορά σε αυτή τη σπηλιά και είδαμε τη λίμνη, μ...

Στην κυκλοφορία ο πρώτος και εντυπωσιακός υποθαλάσσιος κόμβος στον κόσμο

  Εκπληκτικές εικόνες έχουν αποκαλύψει χιλιόμετρα υποθαλάσσιων σηράγγων που συνδέουν ένα σύνολο νησιών στη μέση της διαδρομής μεταξύ Σκωτίας και Ισλανδίας. Οι Νήσοι Φερόε έχουν κατασκευάσει 17 σήραγγες στην ξηρά και 4 υποθαλάσσιες συμπεριλαμβανομένου του μοναδικού υποθαλάσσιου κυκλικού κόμβου στον κόσμο- για να αντιμετωπίσουν τις απρόβλεπτες καιρικές συνθήκες. Αυτό διευκολύνει την πλοήγηση στο νησί -το οποίο αποτελεί μέρος του Βασιλείου της Δανίας. «Αν και είμαστε 18 νησιά, συχνά αστειευόμαστε ότι αψηφούμε το γεγονός ότι είμαστε νησιά (χάρη στις σήραγγες)», δήλωσε η Súsanna Sørensen, υπεύθυνη μάρκετινγκ του Visit Faroe Islands. Τα νησιά βρίσκονται στον Βόρειο Ατλαντικό στα μισά του δρόμου μεταξύ της Ισλανδίας και της Σκωτίας. Την περασμένη εβδομάδα άνοιξε ο κυκλικός κόμβος μετά από περισσότερα από τρία χρόνια κατασκευής. Ελπίζεται ότι το άνοιγμά του θα μειώσει τον χρόνο ταξιδιού μεταξύ της πρωτεύουσας Torshavn και του Runavik από μία ώρα και 14 λεπτά σε μόλις 16 λεπτά. Καθημερινά, ...